Kırlangıç Zamanı

Kırlangıç Zamanı

Gökyüzü hareketlidir artık, sonbahar kapıdadır. Bir yandan damlalar, diğer yandan çoşkuyla uçuşan kuşlar. Aklımda yıllar öncesinin bir akşam saatinde gökyüzünde yüzlerce leyleğin sağa sola uçuşmasına tanıklık edişim, bu yıl çok gezeceğim diye sevinirken, sabahın erken saatlerinde bir depremle uyanışı İstanbul’un, hem İstanbul’un sarsılışı hem de ben derinden yaralanışım. Şimdilerde her leylek görüşümde bir yandan bir sevinç sarar benliğimi, diğer yandan bir hüzün incitir yüreğimi. Yuvasız kuşlar gelir de aklıma, terkedilmiş yuvalara sığmaya, sığdırmaya çalışırım hayatları.

Sonbahar ayrılıktır, hazandır. Sonbaharda, kuşlar daha sakin daha sıcak bir yer bulmaya çalışır kendine, gitme zamanıdır. Bir daha dönmeme zamanıdır. Yeni bir semada huzuru ve mutluluğu arama zamanıdır. Isınacak bir yuva bulma zamanıdır. Yeni ufuklara yol alma zamanıdır. Kış soğuğuna dayanmak için bir yuva kurma zamanıdır. Bir dam altına girme zamanıdır. Her sonbaharda bir öykü yeniden hatırlanır, bir kırlangıç yeniden yaşanır.

Günlerden bir gün diyelim ki bir yaz, kırlangıcın biri bir adama aşık olmuş, ve adamın penceresinin önüne konup adama şöyle demiş.

‘Ben seni çok seviyorum lütfen pencereyi açıp beni içeri al da birlikte yaşayalım.’

Adam ‘ Olmaz alamam, sen bir kuşsun hiç bir kuş adama aşık olur mu?’ Kırlangıç bir süre sonra tekrar gelmiş.

‘ Lütfen pencereyi açıp beni içeri al birlikte yaşarız. Hem ben sana dost ve arkadaş olurum canında sıkılmaz birlikte yaşar gideriz.’

Adam yine ” Olmaz alamam. Git başımdan” diye cevap vermiş.

Zaman geçmiş. Sonbahar yaklaşmış. Kırlangıç üçüncü ve son defa penceresinin önüne konup adama tekrar şöyle demiş. ” Lütfen beni içeri al. Artık soğuklar da başladı, dışarıda kalamam biliyorsun ben sıcak havalarda yaşayabilirim sadece. Beni içeri almazsan başka sıcak ülkelere gitmek zorunda kalırım. Lütfen beni içeri al da burada kalayım. Birlikte yemek yer omuzuna konar seni neşelendirir sana yarenlik ederim. Hem sende benim gibi yalnızsın. ‘

Adam ‘Git derhal başımdan! Ben yalnız kalırım’demiş ve kuşu kovmuş. Kırlangıç’ta bu cevap üzerine üzüntülü bir şekilde uçmuş ve uzaklara gitmiş. Adam kırlangıç uzaklara gittikten sonra düşünmüş.

‘ Ben ne aptal, ne kadar akılsız bir adamım, niye kırlangıçla birlikte kalmayı kabul etmedim? Ne güzel birlikte kalırdık’ demiş kendi kendine ve çok pişman olmuş. Pişman olmuş ama iş işten geçmiş.

‘ Nasıl olsa sıcaklar başlayınca kırlangıcım yine gelir bende onu içeri alır birlikte mutlu bir hayat sürerim’ demiş.

Ve penceresini sonuna kadar açıp beklemeye başlamış. Yazın gelmesiyle kırlangıçlarda gelmeye başlamış. Ama onun kırlangıcı gelmemiş. Yazın sonuna kadar hiç penceresini kapatmadan pencerenin başında beklemiş ama boşuna, kırlangıç yokmuş. Gelen kırlangıçlara sormuş ama onun kırlangıcını gören olmamış. Sonunda bir bilge kişiye halini danışmak ve ondan bilgi almak için gitmiş. Bilge kişiye olayı anlattıktan sonra bilge kişi ona şöyle demiş.

‘Kırlangıçların ömrü 6 aydır.’

Hayatta bazı fırsatlar vardır, ömründe bir defa eline geçer ve değerlendiremezsen uçup gider. Hayatta bazı insanlar vardır, ömründe bir kez karşına çıkar ve fark edemezsen, değerini bilemezsen, uçup gider. Ve asla geri gelmezler. Dikkatli olun. Farkında olun. Ve bir düşünün acaba kaç kırlangıcı kovaladınız pencerenizden bugüne değin.

The Christmas memory of a child…

The Christmas memory of a child…

Dr. Hale Erel from Kaymakli (Omorphita) writes her childhood memories of the dark days of December 1963 and later on of 1974… She was barely four years old in 1974 and she remembers all the details that made a mark on her heart and soul… In her real life story called `A Christmas Memory` she remembers how they were hiding in their house in Omorphita… I want to share her story with you… Here is what Dr. Hale Erel writes:
`There is a knock on the door. We start listening intently. It’s too early in the morning – as though if it was later, anyone would come to visit.
`No!` shouts my father, `don’t open it!`
My mother, as calm as always asks:
`Who would come, Bey?`
I am under the table.
I am not sleeping but I can’t get out of there, for a long time I live there… We are in Kaymakli, in our house, it is end of December 1963.
Another knock on the door, just a single knock.
`Let’s open it` my mother says.
`Noooo!` says my father, `It must be the wind, maybe it swept something towards the door!`
There is fear in their eyes, they look at each other. Two `leventis` come in the room, two young boys who haven’t yet grown beards and who had to grow up too quickly. My brothers… The house is overcrowded, I am alone under the table. I am barely 4 years old… Probably I learnt what loneliness means from those days…
There is a long silence, I am afraid, then another knock on the door. It is clear that the door is being knocked. This sound is not the sound of that cold winter, neither the sound of the wind.
`I will open it` my mother says, `someone is knocking at the door!`
`No!` my father says, `we have children!`
He can’t finish his sentence, the door opens.
`Who is there?` says my mother quietly, as though no one to hear… `Who is there?`
`It’s me neighbour, it’s me…`
The voice comes from afar with a Greek accent, like a whisper, as though no one should hear…
My mother asking again, `Who is there?`
I hear my mother’s whisper but no one else does. I hear the voice answering her from where I am, under the kitchen table in the kitchen, near the kitchen door.
My mother with no more patience sticks her head out of the door.
`What is it neighbour?` she says, moving her right hand with a gesture as though asking what is going on.
I cannot endure it any longer and I get out from under the table to go and grab the skirt of my mother, I am too small and can’t even reach her waist. I look from the door towards the garden, there is a man crouching almost invisible watching us from the fence. He makes a sign with his finger, putting it towards his nose and mouth, making a `be silent` sign, showing a basket on the floor to my mother. I see it too.
`Neighbour` he says, `today is Christmas, children should not go hungry, take this, my children ate, let yours eat as well…`
My mother lifts up her hand again, she is afraid to speak it seems, she signs with her hand – actually she is thanking him.
She looks back at my father, my father is standing as though saying `What are you doing? Come back inside!` but no one is listening to him. My mother is holding my hand now.
`Come on Hale` she says, `go and get that basket!`
The kitchen door is only open as much as I can pass, I look at the basket standing next to the fence in the garden. I don’t even think if I can lift it up, I sense that I am growing up. After so many days for the first time someone has asked something from me and I walk, I hold the basket from its handle and start dragging it towards the house. It is too heavy but since I feel that I grew up, with that strength and courage, I drag the basket towards the kitchen door.
My mother leans out and takes the basket from my hands, she looks left and right, controlling if anyone is there, if anyone has seen what is happening and we go in, close the door and lock it again. It’s as though the lock protects us from all evil…
It is Christmas day. We open the basket. Inside the basket are colourful eggs. There is halloumi and how many! There is chorek and bread and even olives. My mother looks at my father, my father is looking at my mother…
`A good person` says my mother, `he thought about our kids, while we sleep hungry, he could not eat…`
The eggs are coloured, bringing a little bit colour to the dark days.
It is Christmas day, 25th of December. We are prisoners in our own house, we hid in our house so no one would harm us, we are overcrowded in the house. The Greek Cypriot neighbour behind our house across towards the right knows that we are in the house and knows that we are hiding. We have been neighbours for many years, we had our morning coffees together, the children playing together. He did not forget us on this Christmas morning, knocking on our door like he did on every Pasha, every special day and he put aside something for us, so that the children should be happy… We hide but from whom I don’t know, someone frightened us with death, why I don’t know that either, why we are afraid and from whom, I don’t know that either but I know that we are not hiding from our Greek Cypriot neighbour, I know that we are not afraid of our Greek Cypriot neighbour. Really why did we hide and from whom? With whom did we fight, who tried to kill us? If not us
and our neighbours who were these people?
For a short time it is a festive time in the house, we had almost run out of food and now we have a little bit more. As always, first the children are fed. I choose a yellow egg, from then on yellow becomes the colour I love most. I get to meet coloured eggs on that day.
Wherever you are neighbour, be good, be very good, if you have passed away from this earth, be the light, rest in peace…`
If this Greek Cypriot neighbour is alive, Hale would very much like to meet him and his family…
(Hale is one of the five children of Dervish Erel who had been a carpenter… I had written about his family in POLITIS back in May last year… Dervish Erel was a carpenter… He was from Ortakeuy, his wife Bahire from Istinco-Paphos… Around 1955-56 he had bought land in Kaymakli and built a house and they had moved there… This had been a mixed area, Greek Cypriots and Turkish Cypriots living together and the Erel family had Greek Cypriot neighbours, both good and bad as it happens in all the communities of the earth.
Dervish Erel had five kids so he had bought land and built five houses, one house for each kid… He was a hardworking man and since the big house they were living in was built with cement, when the intercommunal fighting began on the 21st of December 1963, around 40 Turkish Cypriots would come to take shelter in this house… Most of the Turkish Cypriots from other areas of Kaymakli (Omorphita) had left for Hamit Mandrez but the Turkish Cypriots from this area could not leave – not that they did not try… They tried to leave twice with cars but the Greek Cypriot police would intervene and stop them and told them to go back home, they could not leave… This was happening around the area where there is a bus terminal now in Kaymakli. So they had to go back and continued to stay in the house of Dervish Erel. There were women with small babies who needed milk but there was no milk, no food whatsoever… Bahire, the wife of Dervish Erel would make pittas
from flour since they could not find bread. The good Greek Cypriot neighbours of the Erel family would try to help, bringing to them eggs, bread and other stuff to eat while the bad neighbours would be shooting at the kids playing in the street as Ali, one of the sons of Dervish and brother of Hale, remembers… One day Sampson himself together with 20-30 of his men with machine guns would come and surround the house, they would take all males above 14-15 years old away… Sampson and his men would take this group inside Omorphita to a spot and line them up against a wall… They would give a cigarette each – the last cigarette to smoke before they were executed or at least that had been the impression they wanted to create. But the Turkish Cypriot group had been `lucky` since just at that moment two British women officers were passing by and saw the scene and started a big argument with the Sampson group about the Turkish Cypriot prisoners. Perhaps
the group was `saved` because of this coincidence of the British passing through there – the group would be taken to the Regis Ice Cream Factory and they would be beaten severely… Later on, a Greek Cypriot police sergeant would accompany the group back to the house of Dervish Erel, telling them that `They cannot leave, they should stay where they are…` Perhaps because of the British women officers’ worries, a British soldier would be sent to sit in front of the house in a jeep 24 hours a day and sort of `guard` them…
Ali remembers that around the 10th of January 1964, there came a truck to take them away… The truck was accompanied by a British jeep and they were told, `We will take you to inside Nicosia…`)

10.1.2015

Photo: Hale Erel as a young child…

(*) Article published in the POLITIS newspaper on the 25th of January, 2015 Sunday.

`I don’t like humans with guns, I don’t call those who hurt people `human`…`

http://sevgululudag.blogspot.com.tr/2015/03/i-dont-like-humans-with-guns-i-dont.html

 

Dr. Hale Erel who had been a very small child in 1963 continues to write her memoirs from Kaymakli (Omorphita) as they could not escape and stayed behind… I want to share the memories of this child today with you… Dr. Hale Erel, whose writing we shared before on these pages, writes:
`We are in the car, I am sitting in my mother’s lap, we are trying to go somewhere but we are prevented. Around the car are men with long guns in their hands. We want to escape but we can’t. Guns are pointed at us, some people shout, I don’t understand. My father does not speak, he has sons, he has daughters, his face is getting red but he is silent. If we had gone a little bit further, we would reach the Turkish Cypriot border and we would be saved. We can see the REGIS factory on the horizon. We are escaping, why we are escaping from home, I don’t understand. There are soldiers who are blocking the car, they all have beards, some of them hold cigarettes – then a bit further up another commotion happens and their attention is diverted there, the front of the car now is open, I can see a man’s body lying on the floor, he only has his pants on, the boots are crushing his naked back, four boots, two of them are on his head, the others on his
back. First I see this and my mother tries to cover my face, my father says, `Let’s go back`. `It is Ruso` he says, I don’t know who he is. The car is crowded but there is dead silence, no one speaks. My mother also says `Let’s go back` and we go back.
I get to know failure that day and I say I will never have failures in my life. We go back home. We cannot escape from this imprisonment. We go in and my mother sends me under the table again. A little while later the door is almost crushed with fists. My father opens the door. We hide under the table, few kids, numerous soldiers walk in our house with guns in their hands. They run here and there. We have a lot of kids, a lot of women, grown up youngsters and fathers in the house.
Boots go around the house, I only watch the boots from under the table, when I peek out I also see the guns and the barrels of the guns. They shout at my father, my mother speaks to them half in Greek and half in Turkish and tries to tell them we don’t have guns and that the children are very frightened.
They go upstairs. I hear the sound of the boots in the rooms, these are mixed with human voices that I don’t understand. There comes someone in a black coat, with a gun over his shoulder and hand guns in his hands, he stops in front of my father with his red eyes… `Don’t do it again` he says to my father, `don’t try to escape…` Some Turkish, some Greek words. He holds my father by his shoulders and pushes him to the couch.
They gather up and go but their smell and fear remains behind. `It was …` my father says, with this one word everyone understands what he says except me, I am too young to understand the magic of this word. `We must escape immediately or they will kill us` he says. Once again we get in the cars. We must escape, we must go and never return. This is also a short adventure since they’ve cut the roads, men with guns. They stop us again and there are so many guns around us. They shout at us, pointing their guns at us. It is like a theatre, everyone lifts up their hands. I don’t understand why they lift up their hands. My arms are next to my body and there is a soldier walking towards me. He shouts at me in a language I do not understand, I want to cry but I look forward and I meet the eyes of my brother, he has his arms up and he smiles at me, I smile at him for giving me courage.
We played a lot of games but it’s the first time that we are playing `lifting your arms up` like this and everyone is playing with us. At that moment the slap in my face is so painful but I do not cry. I look up at the owner of that hand, I cannot see his face because of his gun but I understand that he is not a human being. I know that a human cannot hit a desperate child. I do not lift up my hands. I learn not to bend my head that day. That day I learn how to smile at life when I feel real pain and when my heart is really broken. No one understands how broken I am, my mind rules my heart, I put a smile on my face. I remember theatre and I wait for it to end.
Again those big boots prevent us from leaving. We go back in the car again. I sit in my mother’s lap, my auntie kisses my cheek, I smile at my brother, I hold his hand as he takes me under the table again. `You stay here nice and calm` he says.
My life under the table does not last long. The door is almost crushed again with fists, in the front the man with a long beard and a long coat, with a lot of men with guns are everywhere. That day I swear that neither the real, nor a toy gun will ever enter my house, I will never be near a gun ever. I know that man, my father had said …, I remember. They shout and they search the men, they enter the rooms, they push everyone. I get out from under the table, my brother comes running and holds my hand, my eyes search my other brother, he comes and holds my hand.
Then they take away all men above 11 years old, 17 men away and I learn what is mourning in a house. The voices of women crying for their brothers, women crying for their husbands, women crying for their children and children crying for their fathers get mixed up. Big sisters start collecting from the ground what has been thrown out from cupboards, my mother learns what is it to cry and it’s as though she teaches us this, my auntie throws herself around for her brother, the baby in the couchette learns how to cry again. I wrap myself around the skirts of my mother, for my father that I will never see, my mother does not see me, she does not feel me, she does not recognize me, she does not recognize anyone, she just throws herself all over the place. She forgets us, she actually forgets herself…
How many days have gone by, how many hours, no one knows. There is a commotion in the garden, there’s voices, there’s a knock on the door, there’s men voices in the garden, this time I understand what they are saying, my auntie hugs her children who came back, she asks about her brother but no one knows what happened to her brother. `They didn’t let my uncle go` says someone. The shrilling cry of my auntie is mixed with my mother’s voice, one of them is crying for her husband, the other for her brother. Having a bullet in his pocket has prevented my father’s coming home, that bullet that had broken our window, had gone on the refrigerator, my father had taken it from there and had put it in his pocket and had gone in haste, having forgotten about it. That bullet that had come out of numerous guns pointed towards us, having found its target. The owner of that bullet had big boots, men with beards, spoke in a language I did not understand,
couldn’t understand why they were trying to kill us.
They could not kill, the UN had come in time to save them. Again … comes and brings us back our father as though giving him as a pawn to us, saying he will come back and pick him up, he wears that black coat, with his long beard and red eyes. He says he will pick him up in the morning and leaves. What a bad thing to have one’s father like a pawn. How bad is it to have one’s husband as a pawn for one night. I don’t like men with long black coats. I don’t like people who hold guns in their hands and I don’t call people `humans` who hurt other people.
Morning doesn’t come but time goes very quickly. As the door knocks, my father gets ready to leave to the unknown, he looks behind at my mother, at me, I jump to his lap. His beard that has grown hurts me but I do not cry, perhaps I have no more tears, they don’t flow. My father opens the door slowly as he says goodbye to us with his eyes, like a victim but as we meet the eyes of the soldier at the door we understand that he is saved. He is tall and has a clean face. My mother jumps up towards the door, my brothers run to the garden before me, an English soldier takes me in his arms, then we walk together towards the door, we pass the garden, we come near a military car, the boot opens and I see the most wonderful sweets and gums there… I don’t know if it is the sweets that make me cry or my mother and father watching us. I don’t remember. The only thing that I remember from that day is that my big brothers carry the sweets and biscuits home,
my father hugging my mother, me tasting the best chocolate in the arms of a soldier. Then I remember that they call me `Watery eyes`. When I am happy, when I am sad, when I remember the past I have wet eyes and they call me `Watery eyes`. We have a bayram without it being bayram… And words like bullet and gun never cross our minds anymore. We forget everything. Sweets, chocolate, biscuits, tall smiling English speaking soldiers. I only remember those. I forget the guns, I don’t know what a bullet is, that slap on my face never leaves a mark. I never remember those theatre players who have become soldiers without first becoming humans. Those who are not human, those who are just in a format of humans never enter my games anymore…`
(*) Huseyin Ruso is still `missing` from Kaymakli (Omorphita) since 1963.

Photo: Hale Erel as a child…

(*) Article published in POLITIS newspaper on the 22nd of March, 2015 Sunday.

“Ben elinde silah olan insanları sevmiyorum ve ben insanın canını acıtanlara ”insan” diyemiyorum…”

“Ben elinde silah olan insanları sevmiyorum ve ben insanın canını acıtanlara ”insan” diyemiyorum…”

Arabadayız, annemin kucağında oturuyorum, bir yere gitmeye çalışıyoruz ama gidemiyoruz, engelleniyoruz. Arabanın etrafında elinde uzun silahlar olan adamlar var. Kaçmak istiyoruz olmuyor. Yüzümüze dönmüş silahlar var, birileri bağırıyor, anlamıyorum. Babam konuşmuyor, kızları var oğulları var kafasını sallıyor yüzü kızarmış sadece, ama sessiz. Biraz daha gidebilseydik keşke o zaman Türk sınırına gelmiş olacaktık, kurtulacaktık,  REGİS fabrikası uzaktan görünüyor. Kaçıyoruz, ama evimizden neden kaçıyoruz anlamıyorum. Arabanın önünü kesmiş askerler. Hepsinin uzamış sakalları var sigara var bazısının elinde; sonra bize uzak olmayan bir başka yanda bir karmaşa başlıyor, dikkatler bizim üzerimizden o yana kayıyor, arabanın önü açık artık, uzakta yerde yatan cansız erkek bedenini görüyorum korkuyorum hem de çok korkuyorum. Üstünde sadece pantolonu var bir de çıplak sırtında gezinen postallar var, cansız bedeni eziyor postallar. 4 adet postal ikisi başının üstünde geziniyor diğerleri sırtında geziniyor . İlk ben görüyorum, annem yüzümü kapatmaya çalışıyor babam “Geri dönelim” diyor. ”Ruso” diyor babam, kim olduğunu bilmiyorum. Araba çok kalabalık, ama ölüm sessizliği var kimse konuşmuyor. Annem geri dönelim diyor, geri dönüyoruz.

Başarısızlıkla o gün tanışıyorum, bir daha başarısızlık olmayacak hayatımda diyorum. Eve geri dönüyoruz. Kaçamıyoruz bu esaretten. İçeri giriyoruz beni yine masanın altına gönderiyor annem. Çok geçmiyor kapı kırılacak gibi dışarıdan yumruklanıyor. Babam kapıyı acıyor, biz bir avuç çocuk masanın altına saklanıyoruz,  ellerinde silahlarla içeriye sayısız asker giriyor. Sağa sola koşuşturuyor. Bizim evde çok çocuk var kadınlar var, abiler var, ablalar var ve babalar.

Etrafta postallar geziniyor ben masanın altından sadece postalları görüyorum, kafamı çıkarıp baktığımda bir de silahları ve namluları. Bağırıyorlar babama, annem yarısı Rumca yarısı Türkçe konuşuyor anlatmaya çalışıyor silahımız olmadığını ve çocukların çok korktuğunu. Yukarıya çıkıyorlar. Odalarda postal sesi, anlamadığım insan sesine karışıyor. Siyah paltosu ile bir adam geliyor, omzunda bir tüfek ellerinde tabancalar uzun paltosu uzun sakalıyla ve o kan çanağına dönmüş gözleriyle babamın karşısına dikiliyor. ”Bir daha yapma” diyor, “kaçmaya çalışma”. Bazıları Türkçe bazıları Rumca sözcükler. Babamın omzundan tutuyor, itiyor kanepenin üstüne.

Toparlanıp gidiyorlar; gidiyorlar ama kokuları ve korkuları kalıyor geriye. ”…….’du” diyor babam, tek kelime ile herkes anlıyor ne demek istediğini, ben çok küçüğüm galiba, anlamıyorum bu sözcüğün sihirini.  “Buradan hemen kaçmalıyız yoksa bunlar bizi öldürecekler.” Bir daha giriyoruz arabaların içine. Kaçmamız gerekli, gitmeliyiz bir daha dönmemeliyiz. Kısa sürüyor bu serüven de, yolu kesmişler silahlı adamlar. Bizi bir daha durduruyorlar, o kadar çok silah var ki çevremizde. Bağırıyorlar, silahlar vücudumuza dönmüş. Tiyatro gibi sanki, herkes ellerini kaldırıyor, kollar havada. Ben neden kollarını kaldırdıklarını anlamıyorum. Kollarım yanımda ve bana doğru yürüyen bir asker var karşımda. Bağırıyor bana anlamadığım bir lisanda, bir daha bağırıyor, ben ağlamak istiyorum ama karşıma bakıyorum iki göz benim gözlerimle karşılaşıyor kolları yukarıda gülümsüyor yüzüme, ben de gülümsüyorum abimin yüzüne bana verdiği cesaret için.

Biz daha önce çok oyun oynamıştık ama ilk defa böyle ”el kaldırmaca” oynuyorduk, hem de herkes bizimle birlikte oyun oynuyor. O anda yüzümde patlayan tokat, canımı öyle acıtıyor ki ben ağlayamıyorum. Kafamı kaldırıyorum bakıyorum o elin sahibine, elindeki tüfekten yüzünü göremiyorum, ama onun insan olmadığını anlıyorum, bir insanın çaresiz bir çocuğa vurmayacağını biliyorum. Ellerimi kaldırmıyorum. Boyun eğmemeyi o gün öğreniyorum. O gün, canım çok yanınca, ama gerçekten içim çok acıyınca, ve kalbim parça parça olunca, hayata gülümsemeyi öğreniyorum, kimse anlamıyor ne denli yıkıldığımı, aklım hep kalbime hükmediyor, yüzüme bir gülüş konduruyorum. Tiyatro geliyor aklıma, bitecek diye bekliyorum.

Yine engel oluyor o koca postallar gitmemize. Yine arabaya doluşuyoruz. Ben annemin kucağında, halam yanağımı öpüyor, ben abime gülüyorum, elini tutuyorum beni yine masanın altına götürürken ”Sen burada uslu uslu otur…’’ diyor

Masanın altındaki hayatım çok uzun sürmüyor. Yine kapı kırılacak gibi çalınıyor, önlerinde sakallı uzun, paltosu uzun, bir adam, arkada sayısız adam ellerinde tüfekler omuzlarında tüfekler, süngüler her yerde. Ben o gün yemin ediyorum ne gerçeği ne de oyuncak olanı benim evime bir daha girmiyor bir daha, asla silahla yan yana gelmiyorum. Ben tanıyorum o adamı babam ”……… ”demişti, hatırlıyorum. Bağırıyorlar erkekleri arıyorlar, odalara giriyorlar itiyorlar herkesi. Beni masanın altından çıkıyorum abim koşarak geliyor elimi tutuyor, diğer abimi arıyor gözlerim o kapının dışından bize bakıyor yanımıza geliyor diğer elimi tutuyor. Sonra 11 yas üstü 17 erkek ite kaka götürülüyorlar ve cenaze olmayan evde nasıl yas tutulduğunu öğreniyorum. Kardeşi için ağlayan kadınlar, eş için ağlayan kadınlar, evlat için ağlayan kadınlar ve baba için ağlayan çocukların sesleri birbirine karışıyor. Ablalar dolapların içindekileri yerlerden topluyorlar, annem  ağlamak ne demekmiş öğreniyor ve öğretiyor sanki bizlere, halam kardeşi için kendini yerlerden yerlere atıyor, kundaktaki bebek ağlamayı yeniden öğreniyor.

Ben bir daha göremeyeceğim babam için annemin eteklerine sarılıyorum, annemin gözü beni görmüyor hissetmiyor, beni tanımıyor, galiba kimseyi tanımıyor kendini yerlerden yerlere atıyor. Unutuyor bizi, aslında kendini unutuyor.

Kaç gün geçmiş kaç saat ilerlemiş kimse bilmiyor. Bir hareket var bahçede, sesler duyuluyor kapı çalıyor, bahçede erkek sesleri, bu sefer anlıyorum ne söylediklerini, halam geri gelen  çocuklarına sarılıyor, kardeşini soruyor ama kardeşini kimse bilmiyor. ”Dayımı bırakmadılar” sözcükleri çınlıyor kulaklarımda. Ve halamın kulaklarımı tırmalayan feryadına annemin sesleri karışıyor, biri eşe diğeri kardeşe ağıt yakıyor. Babamın cebinde bulunan bir mermi çekirdeği babamın eve gelmesini engelliyor, o mermi ki camımızı kırmış, yatak odasında dolabın kapağına saplanmış uğursuz, babam da almış cebine atmış unutmuş gitmiş telaştan. O mermi ki sayısız bize dönmüş tüfekten çıkmış, hedefine ulaşmış bir mermi. O mermi ki, sahipleri koca koca postallar giyen sakallı adamlar, söylediklerini anlamadığım, bizi neden öldürmeye çalıştıklarını bilmediğim adamlar.

Öldürememişler, Birleşmiş Milletler yetişmiş canının kurtulmasına. Yine ”……..” getiriyor bir akşam babamı bize emanete bırakır gibi yeniden geri gelip alacağını söyleyerek, o siyah yerlere kadar inen paltosu, uzun sakalları ve kan çanağına dönmüş gözleriyle. Sabah alacağını söyleyerek bırakıp ve gidiyor babamı. Ne fena bir şey insanın babasını emanet alması. Nasıl anlaşılmaz bir durum insanın eşini emanet olarak bir gece kollaması. Ben uzun siyah palto giyen erkekleri sevmiyorum. Ben elinde silah olan insanları sevmiyorum ve ben insanın canını acıtanlara ”insan” diyemiyorum.
Sabah olmuyor ama zaman çok erken geçiyor nedense. Kapı çalınca babam, hazırlanıyor gitmeye, bir bilinmeyene, arkaya bakıyor anneme, bana bakıyor ben kucağına fırlıyorum. Uzamış sakalı geçiyor tenime canımı yakıyor, ağlamıyorum, gözyaşım kalmamış belli ki akmıyor. Kapıyı açıyor babam usulca bizlere gözleriyle veda ederek ve bir kurban gibi, kapıdaki askerler ile göz göze gelince anlıyoruz babamın kurtulduğunu. Uzun boylu güzel, temiz yüzlü. Annem kapıya fırlıyor, abiler benden önce bahçeye atıyor kendini, bir İngiliz askeri beni kucağına alıyor, yürüyoruz birlikte kapıya, bahçeyi geçiyoruz yoldaki bir askeri arabanın yanına geliyoruz, bagaj açılıyor ve ben hayatımın en güzel şekerleri ve sakızları ile karşılaşıyorum. Şekerler mi beni ağlatıyor yoksa uzaktan bize bakan annem ve babam mı hatırlamıyorum. Bir tek şey hatırlıyorum o günlerden, abiler bagajdaki şekerleri bisküvileri  eve taşıyor,  babam anneme sarılmış, ben bir askerin kucağında en güzel çukulataların tadına bakıyorum.  Sonra sık sık bana ”Sulu göz” dediklerini hatırlıyorum. Sevindiğinde üzüldüğünde, hatırladığında geçmişi gözleri yaşaran bana ”Sulu göz” dediklerini biliyorum. Bayram olmadan bayram yapıyoruz. Ve bir daha silah mermi kurşun sözcükleri aklımıza gelmiyor. Her şeyi unutuyoruz. Şeker, çukulata, bisküvi ve uzun boylu, yüzü gülen, İngilizce konuşan askerler. Sadece bunları hatırlıyorum. Silahları unutuyorum, mermi ne bilmiyorum, yüzüme atılan o tokat iz bırakmıyor. İnsan olmadan asker olmuş o tiyatro oyuncularını bir daha hatırlamıyorum. İnsan olmayan, insan kılığındakiler benim oyunuma girmiyor bir daha…